Zarząd Miasta Wrocławia uchwałą z dnia 10.04.2001 r. postanowił rewolucyjnie zmienić zasady zatwierdzania arkuszy organizacyjnych na rok 2001/2002 dla miejskich szkół podstawowych i gimnazjów[1].
Celem wprowadzonych zmian jest przekazanie jak największej liczby uprawnień w zakresie organizacji placówek ich dyrektorom, przy jednoczesnym zapewnieniu niezbędnej stabilności zatrudnienia w oświacie w skali miasta oraz jego dostosowywanie do zmniejszającej się liczby uczniów. Ograniczenie do absolutnego minimum ingerencji urzędników w organizację placówek ma na celu racjonalizację tej organizacji[2] oraz jej lepsze dopasowanie do lokalnych potrzeb i koncepcji prowadzenia szkoły przez jej dyrektora.
Wprowadzając nowe zasady, wykorzystano doświadczenia wypracowane w ciągu ostatnich czterech lat w Nysie. Od początku w pracach nad wprowadzeniem tego rozwiązania uczestniczyli konsultanci firmy VULCAN.
Podstawą nowej koncepcji jest założenie, iż najważniejszym parametrem decydującym o przyznanym szkole limicie etatów nauczycieli i pracowników administracji jest liczba uczniów na poszczególnych etapach kształcenia. Dyrektor gimnazjum otrzymuje zatem do swej dyspozycji 1,573 godziny przeliczeniowej tygodniowo na każdego ucznia. W szkołach podstawowych normy godzin przeliczeniowych określone są odrębnie dla uczniów klas 1-3, 4-6 oraz "zerówki".
Przykładowo: w gimnazjum, przy 500 uczniach jest to:
500*1,573 = 786,5 godziny,
co po przeliczeniu daje 786,5/18=43,7 etatu przeliczeniowego nauczyciela. Zadaniem dyrektora jest takie zorganizowanie szkoły, aby w limicie tym zmieściły się wszystkie prowadzone w szkole zajęcia (w tym zajęcia pozalekcyjne), etaty kierownictwa szkoły oraz tzw. etaty wsparcia (bibliotekarz, pedagog, logopeda itp.). Miasto nie narzuca przy tym żadnych innych (poza limitem etatów) norm ograniczających dyrektora w jego decyzjach. To on może decydować, czy bardziej potrzebuje dodatkowej połówki etatu w bibliotece czy też np. woli zorganizować więcej zajęć pozalekcyjnych. Nie narzuca się również szkołom liczebności oddziałów ani też szczegółowych zasad podziałów na grupy. Dyrektor, otwierając większe oddziały, ma do dyspozycji większą liczbę etatów na zajęcia dodatkowe, podziały na grupy i dodatkowe etaty wsparcia. Organizując więcej małych oddziałów, musi się liczyć z koniecznością szukania oszczędności poprzez ograniczenie np. zajęć pozalekcyjnych. Oczywiście dyrektor jest zobowiązany do przestrzegania wszystkich przepisów prawa.
Poza limitem etatów przyznawanych szkole znajdują się te, na które dyrektor nie ma wpływu. Przykładowo są to etaty związane z urlopami dla poratowania zdrowia, stanami nieczynnymi, zniżkami doradców, nauczaniem indywidualnym itp. Na tego typu etaty szkoła otrzymuje dodatkowe środki.
Szkołom przyznaje się również limity etatów pracowników niebędących nauczycielami, dzieląc przyznany szkole limit etatów pedagogicznych przez odpowiedni wskaźnik (w szkołach podstawowych przez 79, w gimnazjach przez 86). Tak obliczony limit etatów jest dodatkowo zwiększany w wypadku szkół samodzielnych finansowo, prowadzących stołówkę oraz zatrudniających palaczy.
Warto podkreślić, że wskaźniki służące do wyliczania limitów etatów w szkołach zostały tak skalkulowane, aby w skali całego miasta liczba etatów w przeliczeniu na jednego ucznia została utrzymana na zbliżonym do dotychczasowego poziomie. Celem całej operacji nie jest bowiem chęć oszczędzania na oświacie, ale lepsze wydatkowanie przeznaczonych na nią pieniędzy.
Wszystkie wrocławskie szkoły, składając do zatwierdzenia projekt organizacji, dostarczają do wydziału oświaty odpowiednie wydruki z programu ARKUSZ ORGANIZACYJNY 2000+ wraz z dyskietką zawierającą pełny opis organizacji szkoły.
Jesteśmy przekonani, że tak, jak to się dzieje od lat w Nysie, cała wrocławska oświata skorzysta na tym rozwiązaniu już w przyszłym roku szkolnym, a tym bardziej w perspektywie kolejnych lat.
[1] Ze względu na to, że w roku szkolnym 2001/2002 nie organizuje się naboru do szkół
średnich, nie objęto ich na razie nowymi zasadami.
Powrót
[2] Więcej informacji o wpływie wprowadzonej we Wrocławiu zasady na racjonalizację
organizacji szkół można znaleźć w artykule Jak zracjonalizować
wydatki na oświatę, czyli o lokalnych standardach zatrudnienia nauczycieli zamieszczonym w BI nr 1/2001.
Powrót