Podejmowanie decyzji o znaczeniu strategicznym (np. kształtowanie poziomu zatrudnienia w szkołach w perspektywie wieloletniej) wymaga oprócz odpowiednich umiejętności i doświadczenia również dostępu do informacji. Warto więc wiedzieć, że Sigma Optivum oferuje w tej dziedzinie niespotykane dotąd możliwości i dostarcza informacji, których bez znacznego nakładu pracy nie można uzyskać w inny sposób.
Podczas analizowania danych na potrzeby planowania strategicznego w oświacie szczególnie istotna jest możliwość łatwego porównywania informacji odnoszących się do różnych szkół i placówek oświatowych. Dzięki temu można na przykład uniknąć nierównomiernego podziału środków. Sigma Optivum pozwala uniknąć tego rodzaju nieprawidłowości, a ponadto daje wyjątkowe możliwości zestawiania danych różnego typu, zwłaszcza danych finansowych z danymi organizacyjnymi. Budowane w ten sposób wskaźniki umożliwiają obiektywne porównanie szkół o różnym charakterze. Raporty Sigmy Optivum przedstawiają również zmiany sytuacji w czasie, dzięki czemu można odpowiednio wcześnie dostrzec negatywne i pozytywne tendencje.
Dla osób mających wpływ na funkcjonowanie samorządowej oświaty Sigma Optivum może być narzędziem niezwykle użytecznym i to niezależnie od obowiązującego w danej JST modelu zarządzania oświatą (który obejmuje m.in. zasady opracowywania i zatwierdzania arkuszy organizacyjnych). Naszym zdaniem warto jednak unikać sytuacji, gdy na szczeblu samorządu muszą zapadać decyzje nadmiernie szczegółowe. Dzieje się tak na przykład wówczas, gdy przedstawiciel organu prowadzącego, mimo określenia drobiazgowych zaleceń, wedle których mają być opracowywane arkusze organizacyjne, musi negocjować z dyrektorami szkół konkretne rozwiązania. W toku takich negocjacji rozstrzyga się m.in. liczby oddziałów, sposoby podziałów na grupy, liczby godzin zajęć pozalekcyjnych, liczby etatów w bibliotece i świetlicy itp. Konieczność prowadzenia negocjacji paradoksalnie ogranicza odpowiedzialność dyrektora za skutki podejmowanych decyzji. Na domiar złego przy takim systemie określania organizacji szkół bardzo często dochodzi do nieuzasadnionych dysproporcji w rozdziale środków oraz do nieefektywnego ich wykorzystania.
Sądzimy, że dla wielu samorządów korzystna byłaby zmiana sposobu ustalania organizacji szkół polegająca na wprowadzeniu lokalnych standardów zatrudnienia, funkcjonujących przy wykorzystaniu metody tzw. bonu oświatowego. Proponujemy Państwu pomoc w dostosowaniu tej metody do lokalnych warunków.
Metoda ta polega na tym, że każdej szkole wyznacza się limit etatów, który zależy przede wszystkim od liczby jej uczniów. W ramach tego limitu i przepisów prawa dyrektorzy mają całkowitą swobodę określania organizacji swoich jednostek. Organ prowadzący musi tylko określić wielkość standardów dla poszczególnych rodzajów szkół i etapów edukacyjnych (w liczbach etatów lub godzin przeliczeniowych przypadających na jednego ucznia).
Przy zatwierdzaniu arkuszy organizacyjnych należy sprawdzić, czy proponowane w nich rozwiązania są zgodne z prawem i czy nie powodują przekroczenia limitu etatów. W takim systemie w kwestiach organizacji i finansowania szkoły dyrektor nie jest już wyłącznie wykonawcą ustaleń z „góry”, mogącym jedynie podejmować próby ich negocjowania. Organ nadrzędny zaś niemal nie ingeruje w organizacyjne działania dyrektora, co zresztą znacznie utrudnia temu ostatniemu przedstawianie negatywnych konsekwencji swoich posunięć jako skutków decyzji władz.
Zalecany przez naszą firmę system rozdziału środków, sprawdzony w praktyce przez wiele samorządów, opiera się na jasnych, precyzyjnych i obiektywnie sprawdzalnych kryteriach. Dzięki temu, że głównym kryterium jest liczba uczniów, następuje niejako automatyczne dopasowywanie organizacji i kosztów utrzymania placówek do zmieniających się warunków demograficznych.
Warto też pamiętać, że jedną z wielu zalet wprowadzenia bonu organizacyjnego jest uwolnienie osób zarządzających oświatą na szczeblu całej JST od konieczności podejmowania wielu szczegółowych decyzji, dzięki czemu więcej uwagi mogą one poświęcić planowaniu strategicznemu.
Zróżnicowanie liczb etatów przeliczeniowych przypadających na jednego ucznia w szkołach pewnego miasta przed wprowadzeniem bonu organizacyjnego. W szkołach z oddziałami sportowymi i specjalnymi liczby uczniów rzeczywistych różnią się od liczb uczniów przeliczeniowych.
Porównanie liczb nauczycielskich etatów przeliczeniowych przypadających na jednego ucznia po wprowadzeniu bonu organizacyjnego.