Wyobraźmy sobie przyszłość. Blog

Prawa autorskie i bezpieczeństwo danych w edukacji zdalnej

xVULCAN , 2020-06-18

Podczas edukacji zdalnej nauczyciele znacznie częściej korzystają z materiałów znalezionych w internecie, z komputerów i dzienników elektronicznych. Nic dziwnego, że zaczęły pojawiać się pytania: Czy mogę pokazać uczniom film pobrany z sieci? Gdzie mogę znaleźć utwory, z których mogę korzystać zgodnie z prawami autorskimi? Czy mogę używać prywatnego laptopa łącząc się ze swoją klasą? Na te pytania odpowiada Sebastian Wasiołka, ekspert od edukacji interaktywnej i kształcenia zdalnego w firmie VULCAN.

Materiały z sieci a prawa autorskie

Nauczyciele sięgają podczas lekcji zdalnych po filmy, prezentacje multimedialne czy zdjęcia. Czy mają do tego prawo? Oczywiście! Podstawa prawna to dozwolony użytek edukacyjny (DUE). Pod tym pojęciem znajdziemy zgodę na:

"Na dozwolony użytek edukacyjny można powoływać się tylko w określonych sytuacjach – powinien być to cel edukacyjny, tylko w określonych instytucjach takich jak szkoły, w zamkniętym gronie odbiorców (np. klasa). Wszystkie te warunki są spełnione także w przypadku edukacji zdalnej" – tłumaczy Sebastian Wasiołka.

Nauczyciele znajdą także bogate źródło materiałów, z których można swobodnie korzystać w tzw. domenie publicznej (https://domenapubliczna.org/). Tworzą ją utwory, które nie podlegają już ochronie prawnej (warunkiem jest to okres 70 lat po śmierci twórcy). Zasoby domeny publicznej dają nieograniczony dostęp do utworów, które stały się „własnością publiczną” i można je wykorzystywać w dowolnym celu.

Na swobodne korzystanie z zasobów pozwalają także licencje. Jedną z najbardziej popularnych, bezpłatnych licencji są Creative Commons, najczęściej występujące warianty to:

Przestępcze zagrania

Bez internetu nauczanie zdalne nigdy by się nie udało. Jednak należy mieć świadomość, że w sieci czyha także wiele zagrożeń i sytuacji, które mogą spowodować wyciek wrażliwych danych.

"Jeśli mamy podejrzenie, że przestępca internetowy dostał się do naszej skrzynki mailowej, pamiętajmy, że sama zmiana hasła nic nie da. Złodziej już przejął naszą bazę kontaktów i może pisać do naszych znajomych czy uczniów z maila, który łudząco przypomina nasz (zmieniając chociażby literę „o” na cyfrę „0”)" – przestrzega Sebastian Wasiołka.

Uważać należy także na sieci publiczne, czyli takie, do których dostęp ma wiele osób na raz, tzw. free wi-fi, np. w galeriach handlowych czy pociągach. To idealny moment dla działań przestępczych. Warto uczulić na to także uczniów. Jak wynika z Raportu „Nastolatki 3.0”, opublikowanego przez NASK niemal 30% młodych korzysta z darmowej sieci w miejscach publicznych.

Do praktycznych wskazówek ograniczających działania przestępcze można dodać także:

Bezpieczny sprzęt i narzędzia

Nie ma przepisu, który zabraniałby korzystania z prywatnego sprzętu do prowadzenia lekcji online. Nikt nie zabrania także korzystania z prywatnego maila. Warto jednak założyć bezpieczną pocztę służbową, a komputer chronić hasłami i szyfrowanymi plikami.

"Nauczyciel ma dostęp do danych ucznia. Aby mógł sprawnie wykonywać swoją pracę musi je przetwarzać, chociażby sprawdzając listę obecności. Pewnym drogowskazem jest opublikowany przez Urząd Ochrony Danych Osobowych zestaw „dobrych praktyk”, zwiększających bezpieczeństwo zdalnego nauczania. Warto do niego zajrzeć" – podpowiada Sebastian Wasiołka. – "Pracę i ochronę danych uczniów ułatwiają także dzienniki elektroniczne, w tym UONET+ od VULCAN. Jestem przekonany, że edukacja coraz częściej będzie czerpać z nowych technologii, także wtedy, gdy wszystko wróci do normy, dlatego tak ważne jest przyswojenie przez nauczycieli podstawowych zasad ochrony danych i bezpieczeństwa w sieci" – dodaje.

Jeśli chcesz wiedzieć więcej o prawach autorskich i bezpieczeństwie danych w edukacji zdalnej, obejrzyj zapis webinarium dostępny na naszym kanale na YouTube >

Sebastian Wasiołka

Starszy Trener w firmie VULCAN. Absolwent Politechniki Śląskiej w Gliwicach, członek Polskiego Towarzystwa Informatycznego, ekspert Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oraz Ośrodka Rozwoju Edukacji. Kierownik projektów e-learningowych, promotor edukacji interaktywnej i kształcenia zdalnego. Prowadzi liczne szkolenia dla środowiska edukacyjnego, m.in. z metodologii kształcenia zdalnego, nauczania kodowania i programowania na różnych etapach edukacyjnych. Ponadto: Mistrz Świata w szpadzie, brązowy medalista Uniwersjady, wielokrotny medalista Mistrzostw Polski.

xNapisz do autora Polub nas na Facebooku

Tagi

# bezpicznie w sieci

Komentarze

Dodaj komentarz:

Twój nick:  
Wyślij

Napisz do autora

×
Podaj temat wiadomości
Podaj prawidłowy adres email
Wpisz treść wiadomości
Dziękujemy. Twoja wiadomość została wysłana.
Anuluj × Wyślij
x x x