Nowy raport o oświacie samorządowej już dostępny
W części finansowej analizujemy sytuację oświaty samorządowej w 2025 r. oraz zmiany w sposobie finansowania zadań oświatowych. Szczególnie istotna pozostaje różnica między środkami przekazywanymi przez państwo a faktycznymi wydatkami samorządów na realizację zadań oświatowych. W 2025 r. luka ta wyniosła blisko 46 mld zł, pokazując skalę wyzwań związanych z finansowaniem lokalnej oświaty.
Raport opisuje również zmiany organizacyjne zachodzące w szkołach i przedszkolach. Z jednej strony w ostatnich latach rosła liczba etatów nauczycielskich, z drugiej - coraz wyraźniej widać zmiany w strukturze wieku kadry oraz różnice w liczebności oddziałów. W szkołach podstawowych funkcjonuje już ponad 2300 oddziałów liczących mniej niż 12 uczniów, co ma bezpośrednie znaczenie dla kosztów i organizacji kształcenia.
Kluczowym tematem tegorocznego raportu jest jednak demografia. W 2025 r. w Polsce urodziło się około 238 tys. dzieci - najmniej od zakończenia II wojny światowej. Skala zmian demograficznych będzie coraz silniej wpływać na system oświaty: najpierw na przedszkola, następnie na szkoły podstawowe, a w kolejnych latach także na szkoły ponadpodstawowe. Według prognoz przedstawionych w raporcie liczba przedszkolaków może w roku szkolnym 2028/29 być o około 30 proc. niższa niż w 2022/23, a liczba pierwszoklasistów do końca dekady może spaść o około 25 proc.
Zmiany demograficzne nie oznaczają jednak wyłącznie mniejszej liczby uczniów. Wpływają i będą wpływać w coraz większym stopniu również na organizację sieci szkół, liczebność oddziałów, koszty kształcenia oraz zapotrzebowanie na nauczycieli. Jednocześnie struktura wieku kadry pedagogicznej wskazuje na kolejne wyzwanie - udział nauczycieli do 30. roku życia spadł do 6 proc., podczas gdy coraz większą grupę stanowią nauczyciele w wieku 55 lat i więcej.
Raport „Organizacja i finanse oświaty samorządowej w roku budżetowym 2025 oraz roku szkolnym 2025/26” prezentuje najważniejsze dane dotyczące finansowania i organizacji oświaty, a także prognozy pokazujące, jak zmiany demograficzne wpłyną na funkcjonowanie szkół i przedszkoli w kolejnych latach.