Doradca. Kadry, finanse, zarządzanie placówką oświatową

Dodatkowy urlop dla rodziców wcześniaków

Autor: Izabela Serwatka

Od 19 marca 2025 r. obowiązuje ustawa z 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw¹, która daje rodzicom dzieci urodzonych przedwcześnie oraz rodzicom dzieci hospitalizowanych po narodzinach ze względu na ich stan zdrowia (dotyczy również rodziców zastępczych) możliwość skorzystania z dodatkowego urlopu, o którym mowa w art. 180[2] Kodeksu pracy². Pomysłodawcą projektu ustawy wprowadzającej dodatkowy urlop dla rodziców wcześniaków, który powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na potrzeby rodziców dzieci urodzonych przedwcześnie, była strona społeczna. Wprowadzenie tych przepisów stało się kluczowe, ponieważ każdego roku w Polsce około 20 tysięcy dzieci rodzi się przedwcześnie lub wymaga długotrwałej hospitalizacji po narodzinach. Takie dzieci potrzebują szczególnej uwagi i często długo trwającej opieki, a obowiązujące przed 19 marca 2025 r. regulacje nie przewidywały dla rodziców wcześniaków możliwości skorzystania z dodatkowego urlopu, co wiązało się z wieloma trudnościami. Celem wprowadzonych zmian było więc wsparcie rodzin w trudnym okresie, jakim jest opieka nad wcześniakiem, który wymaga długotrwałej hospitalizacji. Nowe przepisy mają na celu zrekompensowanie rodzicom braku możliwości przerwania urlopu macierzyńskiego oraz zapewnienie, że mogą oni w pełni skupić się na opiece nad dzieckiem.

Przed omówieniem zmian, które weszły w życie 19 marca br., przypomnę wybrane przepisy związane z korzystaniem z urlopu macierzyńskiego.

Urlop macierzyński

Urlop macierzyński to obowiązkowy urlop, który przysługuje każdej pracownicy, która urodziła dziecko bez względu na rodzaj umowy o pracę, na podstawie której jest zatrudniona. Zgodnie z art. 180 § 1 k.p. jego długość zależy od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie i wynosi:

1. 20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
2. 31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
3. 33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
4. 35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
5. 37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego. Jeżeli pracownica nie korzystała z urlopu macierzyńskiego przed porodem to urlop macierzyński rozpoczyna w dniu porodu. Tydzień urlopu macierzyńskiego odpowiada 7 dniom liczonym od pierwszego dnia tego urlopu. Po porodzie matka – co do zasady – musi obowiązkowo wykorzystać 14 tygodni urlopu (z wyjątkiem ustawowo określonych przypadków, o których mowa niżej). Może zrezygnować z pozostałych 6 tygodni urlopu i powrócić do pracy pod warunkiem, że pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik – ojciec wychowujący dziecko albo przez okres odpowiadający okresowi, który pozostał do końca urlopu macierzyńskiego, osobistą opiekę nad dzieckiem będzie sprawował ubezpieczony – ojciec dziecka, który w celu sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową. W takim przypadku pracownica składa pracodawcy wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej w sprawie rezygnacji z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 7 dni przed przystąpieniem do pracy. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownicy. Wyżej wymienionej części urlopu macierzyńskiego, pracodawca udziela odpowiednio pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, na jego wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej, składany w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny. Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego rodzice mogą skorzystać także z urlopu rodzicielskiego, którego wymiar wynosi:

• 41 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka,
• 43 tygodni – w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie

lub w przypadku posiadania zaświadczenia „za życiem”, tj. zaświadczenia lekarskiego, które potwierdza u dziecka ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą jego życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu:

• 65 tygodni – przy urodzeniu jednego dziecka przy jednym porodzie,
• 67 tygodni – przy urodzeniu więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Szczególne sytuacje związane z udzielaniem urlopu macierzyńskiego

Kodeks pracy reguluje także szczególne przypadki takie jak: pobyt matki lub dziecka w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym, śmierć dziecka lub matki, porzucenie dziecka przez matkę, jej niezdolność do samodzielnej egzystencji oraz podjęcie przez nią pracy, jeśli nie była objęta ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa. W tych sytuacjach możliwe jest skorzystanie z części urlopu macierzyńskiego przez pracownika – ojca dziecka lub pracownika – innego członka najbliższej rodziny, a także z zasiłku macierzyńskiego przez ubezpieczonego – ojca dziecka albo ubezpieczonego – innego członka najbliższej rodziny. Szczególnymi sytuacjami, związanymi z udzieleniem urlopu macierzyńskiego są:

1. hospitalizacja – w przypadku, gdy dziecko wymaga opieki szpitalnej pracownica, która wykorzystała po porodzie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, może przerwać korzystanie z tego urlopu, a pozostałą jego część może wykorzystać w terminie późniejszym, po wyjściu dziecka ze szpitala (art. 181 k.p.). W przypadku przebywania pracownicy w szpitalu lub zakładzie leczniczym, może ona przerwać korzystanie z urlopu macierzyńskiego na okres pobytu w szpitalu lub zakładzie leczniczym, po wykorzystaniu 8 tygodni tego urlopu po porodzie. Warunkiem przerwania urlopu macierzyńskiego w takim przypadku jest wykorzystanie części urlopu macierzyńskiego za ten okres przez pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny,
2. śmierć dziecka – w przypadku urodzenia martwego dziecka lub zgonu dziecka przed upływem 8 tygodni życia, pracownica ma prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 8 tygodni po porodzie, nie krócej niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. W razie śmierci dziecka po upływie 8 tygodni życia, pracownica zachowuje prawo do urlopu macierzyńskiego przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka,
3. śmierć matki – w razie śmierci pracownicy w czasie urlopu macierzyńskiego albo ubezpieczonej – matki dziecka w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu, pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny, przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu pracownicy albo ubezpieczonej – matki dziecka. W przypadku śmierci matki dziecka, która nie była objęta albo nie miała tytułu do objęcia ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa pracownikowi – ojcu wychowującemu dziecko albo pracownikowi – innemu członkowi najbliższej rodziny przysługuje prawo do części urlopu macierzyńskiego przypadającej po dniu zgonu matki dziecka do końca okresu urlopu macierzyńskiego. Części urlopu macierzyńskiego udziela się na wniosek złożony w postaci papierowej lub elektronicznej pracownika – ojca wychowującego dziecko albo pracownika – innego członka najbliższej rodziny. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić ten wniosek,
4. porzucenie dziecka przez pracownicę lub umieszczenie dziecka, na podstawie orzeczenia sądu, w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym albo w zakładzie rehabilitacji leczniczej.

W tych przypadkach pracownicy nie przysługuje część urlopu macierzyńskiego przypadająca po dniu porzucenia dziecka albo umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym albo w zakładzie rehabilitacji leczniczej. Jednakże urlop macierzyński po porodzie nie może wynosić mniej niż 8 tygodni (art. 182 k.p.).

Zasiłek macierzyński

W myśl art. 31 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa³ zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego oraz uzupełniającego urlopu macierzyńskiego przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku. Natomiast zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego przysługuje w wysokości 70% podstawy wymiaru zasiłku. Zasiłek macierzyński za okresy urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego przysługuje w wysokości 81,5% podstawy wymiaru zasiłku pod warunkiem, że pracownica nie później niż w ciągu 21 dni po porodzie (albo po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza) złoży wniosek o udzielenie po urlopie macierzyńskim albo urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze. W przypadku niewykorzystania ani jednego dnia zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu rodzicielskiego (w wysokości 81,5% podstawy wymiaru zasiłku) w pierwszym roku życia dziecka pracownikowi przysługuje:

1. zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego w wysokości 70% podstawy wymiaru zasiłku;
2. jednorazowe wyrównanie pobranego zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego do wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku (jednorazowe wyrównanie wypłacane jest na wniosek pracownika).

Szczególna ochrona pracowników korzystających z urlopu macierzyńskiego

W okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części do dnia zakończenia tego urlopu pracodawca nie może:

1. prowadzić przygotowań do wypowiedzenia lub rozwiązania bez wypowiedzenia stosunku pracy z tą pracownicą lub tym pracownikiem;
2. wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z tą pracownicą lub tym pracownikiem, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z ich winy, i reprezentująca pracownicę lub pracownika zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.

W przypadku złożenia przez pracownika wymienionego wyżej wniosku wcześniej niż w terminach określonych w przepisach Kodeksu pracy, ochrona stosunku pracy zaczyna obowiązywać na 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu macierzyńskiego. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży oraz w okresie urlopu macierzyńskiego, a także od dnia złożenia przez pracownika wniosku o udzielenie urlopu macierzyńskiego albo jego części, do dnia zakończenia tego urlopu może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę lub pracownika zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy lub pracownikowi przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. W przypadku sporu między stronami stosunku pracy, ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy.

Po zakończeniu urlopu macierzyńskiego pracodawca jest obowiązany dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku, a jeżeli nie jest to możliwe – na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu na warunkach nie mniej korzystnych od tych, które obowiązywałyby, gdyby pracownik nie korzystał z urlopu (art. 186[4] k.p.). W okresie korzystania przez pracownika z uprawnień rodzicielskich, zgodnie z art. 177 k.p., co do zasady nie ma możliwości wypowiedzenia ani rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy (z wyłączeniem sytuacji, w której ogłoszono upadłość lub likwidację pracodawcy, a także gdy wystąpią przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika). Ochrona ta podlega modyfikacji w przypadku rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (u pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników) na podstawie przepisów ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników⁴. Niezależnie od powyższego pracownicy korzystający z uprawnień rodzicielskich mają szereg uprawnień, w tym m.in. prawo do skorzystania z urlopu wypoczynkowego bezpośrednio po urlopie macierzyńskim (dodatkowym urlopie macierzyńskim); dotyczy to także pracownika – ojca wychowującego dziecko lub pracownika – innego członka najbliższej rodziny, o którym mowa w art. 175[1] pkt 3, który korzysta z urlopu macierzyńskiego (art. 163 § 3 oraz art. 180[2] § 7 k.p.).

Dodatkowy urlop macierzyński dla rodziców wcześniaków lub z niską masą urodzeniową

Dodatkowy urlop macierzyński od 19 marca br. przysługuje pracownikom – matkom oraz ojcom wcześniaków i opiekunom prawnym. O urlop ten mogą ubiegać się nie tylko ubezpieczeni pracownicy, ale również inne osoby objęte dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Skorzystają z niego także rodzice adopcyjni oraz ci, którzy opiekują się dzieckiem jako rodzina zastępcza (z wyłączeniem rodzin zastępczych zawodowych), jeśli wymaga ono hospitalizacji po formalnym przyjęciu na wychowanie. Według nowych regulacji prawnych, o których mowa w art. 180[2] § 1 k.p., czas trwania dodatkowego urlopu macierzyńskiego jest uzależniony od tygodnia ciąży, w którym dziecko przyszło na świat, od jego masy urodzeniowej oraz długości jego pobytu w szpitalu. I tak:

Z powyższego zestawienia wynika, że długość dodatkowego urlopu może wynosić maksymalnie 8 lub 15 tygodni – w zależności od czasu hospitalizacji, tygodnia ciąży, w którym nastąpił poród oraz masy urodzeniowej dziecka. Aby obliczyć jego wymiar, należy zsumować wszystkie okresy pobytu dziecka w szpitalu przypadające odpowiednio do 8 lub 15 tygodnia jego życia.

Z dodatkowego urlopu macierzyńskiego mogą skorzystać rodzice dzieci, które urodzą się przed 37. tygodniem ciąży (wcześniaki) oraz rodzice, których dziecko urodzi się po ukończeniu 37. tygodnia ciąży (czyli w terminie), ale będzie wymagało hospitalizacji od 5. dnia po porodzie do upływu 8. tygodnia po porodzie, pod warunkiem, że pobyt dziecka w szpitalu będzie wynosił przynajmniej 2 kolejne dni w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie. Jeżeli hospitalizacja nastąpi 29. dnia od porodu, a dziecko wyszło ze szpitala po 3 dniach od porodu, pracownik nie będzie miał prawa do dodatkowego urlopu macierzyńskiego.

Dodatkowy urlop macierzyński przysługuje w wymiarze tygodnia za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu w okresie od 5. dnia po porodzie do upływu 8. (odpowiednio 15.) tygodnia po porodzie. W obu przypadkach, jeśli pobyt dziecka w szpitalu jest krótszy niż 7 dni, czas ten zaokrągla się w górę do pełnego tygodnia (art. 180[2] § 3 k.p.). Przepisy uwzględniają także sytuację, w której noworodek będzie wymagał kilkukrotnych hospitalizacji. Okresy pobytu dziecka w szpitalu do upływu odpowiednio 8. albo 15. tygodnia po porodzie sumuje się.

Przykład
Dziecko urodziło się 10 marca 2025 r. w 39 tygodniu ciąży. Ze względu na komplikacje zdrowotne noworodek wymagał kilkukrotnej hospitalizacji w pierwszych tygodniach życia. Pierwszy pobyt w szpitalu trwał od dnia porodu do 20 marca, a drugi od 5 kwietnia do 20 maja. Przy ustalaniu wymiaru uzupełniającego urlopu macierzyńskiego należy wziąć pod uwagę hospitalizację od 5 dnia do 8 tygodnia po porodzie, czyli od 15 marca do 4 maja 2025 r. W tym czasie dziecko przebywało w szpitalu 5 tygodni i 2 dni. Okres ten należy zaokrąglić do pełnych tygodni, czyli mama noworodka będzie mogła skorzystać z 6 tygodni uzupełniającego urlopu macierzyńskiego.

Zapamiętaj:
Dodatkowy urlop oblicza się w systemie „tydzień za tydzień”, co oznacza, że za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu rodzice będą mogli otrzymać dodatkowy tydzień urlopu (do określonego wieku dziecka).

Nowe przepisy dotyczą również tych rodziców, którym urodzi się więcej niż jedno dziecko. W przypadku ciąż mnogich, przy obliczaniu wymiaru uzupełniającego urlopu macierzyńskiego pod uwagę będzie brana masa ciała najlżejszego noworodka oraz czas hospitalizacji dziecka, które przebywało w szpitalu najdłużej.

Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński

Dodatkowy urlop macierzyński jest przyznawany na wniosek pracownika – matki lub ojca wychowującego dziecko. Można go złożyć w formie papierowej lub elektronicznej, a jego termin składania to co najmniej 21 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego. Pracodawca musi go uwzględnić. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie szpitalne potwierdzające hospitalizację dziecka oraz dodatkowe dokumenty określone w przepisach rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z 8 maja 2023 r. w sprawie dotyczącej uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączonych do takich rozszerzeń⁵. Wniosek o udzielenie pracownikowi uzupełniającego urlopu macierzyńskiego powinien zawierać:

• imię i nazwisko pracownika,
• termin zakończenia urlopu macierzyńskiego oraz okres, na który ma być udzielony uzupełniający urlop macierzyński.

Do wniosku należy też dołączyć oświadczenie pracownika o braku zamiaru korzystania z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi uzupełniającego urlopu macierzyńskiego przez drugiego z rodziców dziecka oraz zaświadczenie wydane przez szpital zawierające informacje o tygodniu ciąży, w którym urodziło się dziecko, masie urodzeniowej dziecka oraz informacje o okresie pobytu dziecka w szpitalu.

Prawo do omawianego tu świadczenia mają także ci pracownicy, którzy 19 marca 2025 r. przebywali na urlopie macierzyńskim lub na urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego. Nawet jeśli ich dziecko urodziło się przed wejściem w życie omawianych regulacji, rodzice mogą skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego pod warunkiem, że ich podstawowy urlop macierzyński trwa 19 marca 2025 r. W takiej sytuacji należy złożyć wniosek w formie papierowej lub elektronicznej najpóźniej w ostatnim dniu trwania urlopu macierzyńskiego. Jeśli skończył się on przed tą datą, prawo do dodatkowego świadczenia nie przysługuje. Istotny jest również fakt, że jeśli pracownik nie skorzysta z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego od razu po zakończeniu podstawowego świadczenia, bezpowrotnie straci tę możliwość.

Zmiany w Karcie Nauczyciela

W ustawie z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela⁶ ustawa nowelizująca Kodeks pracy wprowadziła następujące zmiany:

1. art. 66 ust. 1 otrzymał brzmienie:
   1. W razie niewykorzystania urlopu wypoczynkowego w całości lub w części w okresie ferii szkolnych z powodu niezdolności do pracy wywołanej chorobą lub odosobnieniem w związku z chorobą zakaźną, urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu ojcowskiego, urlopu rodzicielskiego, urlopu dla poratowania zdrowia, odbywania ćwiczeń wojskowych albo krótkotrwałego przeszkolenia wojskowego – nauczycielowi przysługuje urlop w ciągu roku szkolnego w wymiarze uzupełniającym do 8 tygodni.
2. w art. 66a:
   1. w ust. 1 po pkt 4 dodano pkt 4a. Zatem:
      Jeżeli nauczyciel szkoły, o której mowa w art. 64 ust. 3, nie może rozpocząć urlopu wypoczynkowego w ustalonym terminie z przyczyn usprawiedliwiających nieobecność w pracy, a w szczególności z powodu: (…) 4a) uzupełniającego urlopu macierzyńskiego (…)
      – urlop wypoczynkowy ulega przesunięciu na termin późniejszy.
   2. w ust. 2 po pkt 4 dodano pkt 4a, czyli:
      Część urlopu wypoczynkowego niewykorzystaną z powodu: (…) 4a) uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, (…)
      – udziela się w terminie późniejszym.
3. w art. 67d ust. 3 otrzymał brzmienie:
   3. W przypadku nauczycieli szkół, w których organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, obniżenie wymiaru zatrudnienia może nastąpić bezpośrednio po zaprzestaniu korzystania przez nauczyciela lub drugiego rodzica, lub opiekuna dziecka z urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego, a w innych przypadkach – z początkiem roku szkolnego.

Warunki korzystania z urlopu – podsumowanie

1. Dobrowolność – dodatkowy urlop jest fakultatywny, tzn., że rodzic ma prawo, a nie obowiązek, z niego skorzystać.
2. Pełne wynagrodzenie – za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku.
3. Brak podziału urlopu na części – urlop uzupełniający musi być wykorzystany przez jednego z rodziców w całości, tj. bez podziału na części.
4. Konkretny termin – dodatkowy urlop macierzyński można wykorzystać wyłącznie bezpośrednio po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego.
5. Urlop dopiero po złożeniu wniosku – urlop jest udzielany na podstawie wniosku do pracodawcy, złożonego w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie nie krótszym niż 21 dni przed zakończeniem korzystania z urlopu macierzyńskiego, do którego należy dołączyć zaświadczenie lekarskie zawierające informację o tygodniu ciąży, w którym dziecko się urodziło, masie urodzeniowej dziecka oraz okresie jego pobytu w szpitalu.

¹ DzU z 2024 r., poz. 1871.
² Ustawa z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (DzU z 2025 r., poz. 277); dalej: k.p.
³ DzU z 2023 r. poz. 2780 ze zm.
⁴ DzU z 2024 r., poz. 61 ze zm.
⁵ DzU z 2023 r., poz. 937.
⁶ Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (DzU z 2024 r., poz. 986 ze zm.).