vulcan

Razem dla lepszej oświaty. Blog

Eskpert radzi... Wydatkowanie środków publicznych

xAgnieszka Czuczwara, 2015-12-14

Ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej undfp) wymienia około 40 czynów mogących stanowić naruszenie dyscypliny finansów publicznych, które mogą dotyczyć dyrektora jednostki oświatowej. Przestrzeganie dyscypliny finansów publicznych wiąże się z przestrzeganiem szeregu ustalonych przez ustawodawcę norm prawnych, dotyczących gospodarki finansowej. Ich naruszenie może skutkować pociągnięciem do odpowiedzialności o szczególnym charakterze.

W ostatnim artykule mówiliśmy o zaciąganiu zobowiązań bez upoważnienia. Dzisiaj przybliżymy tematykę odpowiedzialności związanej z wydatkowaniem środków publicznych.

Zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej ufp) wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w:

Ponadto jednostki sektora finansów publicznych dokonują wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi poszczególnych rodzajów wydatków oraz w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań.

Nieprzestrzeganie powyższych zasad skutkuje naruszeniem dyscypliny ponieważ zgodnie z art. 11 undfp naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest dokonanie wydatku ze środków publicznych bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących dokonywania poszczególnych rodzajów wydatków.

Kierownik jednostki sektora finansów publicznych wydatkując środki publiczne powinien się upewnić, czy ma upoważnienie do dokonywania wydatków lub czy działa w jego granicach. W przypadku jednostek oświatowych będących jednostkami budżetowymi zakres upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych wyznaczają kwoty wydatków określone w planach finansowych jednostki, które stanowią nieprzekraczalny limit i górną granicę upoważnienia do ich dokonywania z uwzględnieniem planowanych przeniesień. Ponadto wydatku można dokonać zgodnie z zaciągniętym zobowiązaniem (zawartą umową).

Dyrektor zgodnie z art.53 ust.1 ufp odpowiada za całość gospodarki finansowej. Dlatego powinien zapewnić przebieg procesów związanych z wydatkowaniem środków zgodnie z obowiązującymi przepisami, ustalając odpowiednie procedury kontroli zarządczej i zapewniając ich stosowanie przez podległych pracowników. Przy właściwie określonych i właściwie funkcjonujących powyższych procedurach w jednostce budżetowej nie powinno być możliwe dokonanie wydatków przekraczających plan w danym dziale, rozdziale i paragrafie wydatków budżetowych. Przed takimi sytuacjami ochroni nas kontrola każdego dokumentu księgowego:

Należy pamiętać, że środki na dokonanie wydatku muszą być zapewnione w planie finansowym na dzień jego dokonania. Zmiana planu finansowego w późniejszym terminie nie uchroni dyrektora od odpowiedzialności. Dyrektor zatwierdzając plan finansowy, godzi się z określonymi w nim wysokościami wydatków.

Przykłady z orzecznictwa Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych:

Pamiętajmy, że nie każde przekroczenie planu wydatków stanowi naruszenie. Zgodnie z art. 26 ust 1 undfp naruszenia dyscypliny finansów publicznych nie stanowi działanie lub zaniechanie określone w art. 11, którego przedmiotem są środki finansowe w wysokości nieprzekraczającej jednorazowo, a w przypadku więcej niż jednego działania lub zaniechania – łącznie w roku budżetowym, kwoty minimalnej rozumianej jako kwota przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, czyli w 2015 roku kwota ta nie może przekroczyć 2 917,14 zł).

Naruszenie może stanowić również wydatkowanie środków publicznych pomimo nie przekroczenia planu finansowego wydatków. Częstym przypadkiem jest wydatkowanie środków na podstawie faktur pro-forma czyli tzw. zaliczki lub przedpłaty. Jeśli zaciągnięte zobowiązanie – umowa nie przewiduje płatności przed zrealizowaniem usługi, dostawy to dyrektor nie może wydatkować środków w związku z realizacją tej umowy wcześniej niż wskazują zapisy umowy. Dla przykładu przedstawiam Orzeczenie Głównej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 29 października 2012 r. sygn. akt BDF1/4900/92/92/12/2423. Dyrektor szkoły dokonał 27 oraz 28 grudnia 2010 r. wydatku, z przekroczeniem zakresu upoważnienia, na podstawie faktur „pro forma”. GKO stwierdziła iż „wydatki te były w swej istocie bezpodstawnym zaliczkowaniem przyszłych dostaw, albowiem umowa nie dopuszczała możliwości dokonywania zaliczek czy przedpłat, a zatem Zamawiający nie posiadał tytułu prawnego do dokonania ww. wydatków, powyższe było sprzeczne z przepisami art. 44 ust. 2 i art. 44 ust. 3 pkt 3 ufp. Umowa na dostawę węgla nie przewidywała możliwości swoistego zaliczkowania dostaw, stąd też Obwiniony zatwierdzając do wypłaty wspomniane faktury doprowadził do dokonania wydatków ze środków publicznych nie posiadając tytułu do ww. działań”. Dyrektor złożył wyjaśnienia w których wskazał iż przyczyną tego, że wyraził zgodę na wystawienie przez Wykonawcę dwóch faktur „pro forma”, a następnie zatwierdził je do wypłaty, była troska o wykorzystanie środków finansowych do końca roku budżetowego.

Pamiętajmy, że wydatkowanie środków publicznych, z punktu widzenia interesów finansowych budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego wymaga szczególnej uwagi.

xNapisz do autora Polub nas na Facebooku

Tagi

# prawo oświatowe

Komentarze

Dodaj komentarz:

Twój nick:  
Wyślij

Napisz do autora

×
Podaj temat wiadomości
Podaj prawidłowy adres email
Wpisz treść wiadomości
Dziękujemy. Twoja wiadomość została wysłana.
Anuluj × Wyślij
x x x